Essentieel bij zeilen: overstag gaan

tacking

Er zijn heel veel manoeuvres die je als zeiler moet kennen wanneer je het water op gaat. Een van de belangrijkste is overstag gaan. Velen zullen dit begrip al kennen als een spreekwoord: uiteindelijk toch van mening veranderen over iets wordt vaak aangeduid met ‘overstag gaan’. Dit spreekwoord komt uit de zeilwereld. Hier betekent het iets soortgelijks: de boeg van het schip de andere kant opdraaien ten opzichte van de wind.

De perfecte bestemming

Wie graag het water op gaat, doet dat soms zonder een bepaalde bestemming te hebben. Veel zeilers hebben echter een doel voor ogen: een stad of haven waar ze graag naartoe willen. Tegenwind kan helaas roet in het eten gooien. Zeilboten kunnen immers niet tegen de wind in varen. Daarom moet het schip zigzaggend naar zijn eindbestemming. Je vaart dus telkens schuin tegen de wind in.

Waarom het nodig is om overstag te gaan

Om niet te ver van de koers af te wijken, moet men overstag gaan: de boot wordt gedraaid zodat deze schuin naar rechts gaat. Vervolgens wordt deze weer schuin naar links gekanteld etc. In de zeilsport is de timing en coördinatie van het overstag gaan cruciaal. Dit omdat de boot even recht tegen de wind in vaart tijdens deze manoeuvre, waardoor er snelheid verloren wordt. Bij weinig wind kan het echter wel slim zijn om vaak overstag te gaan, omdat je dan een beetje kan versnellen.

Hoe het werkt

Wanneer een schipper beslist overstag te gaan, moet de stuurman aan de loefzijde van het roer zitten (de kant waar de wind vandaan komt). Vervolgens duwt hij het roer van zich af en wisselt de stuurman naar de lijzijde. De boot draait nu naar de wind toe. Om niet te veel wind te verliezen, wordt het grootzeil strakker aangetrokken. Wanneer je recht tegen de wind in vaart, laat je het grootzeil weer vieren. Het zeil zal hierdoor een beetje flapperen, maar dit maakt niet uit. De boot draait verder totdat het weer schuin tegen de wind in vaart; het zeil wordt weer aangetrokken en de boot maakt snelheid. Dan je bent overstag gegaan!